O tarixi, şanlı parad günündən tam bir il ötür.

Bakının Azadlıq meydanında Vətən müharibəsində Qələbəyə həsr olunmuş Zəfər paradını yəqin heç birimiz unutmarıq. Bir il uzun zaman müddəti olmasa da, amma tarixi qələbə və qələbədən doğan Zəfər paradının sevincini hələ də xalq olaraq unutmur, içdən sevinc hissini yaşayırıq.
Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların işğalının ( 1988-1993-cü illər ) tarixinə nəzər yetirəndə
aradan 30 illik uzun bir vaxt acısı keçib. O illərin torpaq, insan itkisinə, məcburi qaçqın və köçkünlərin ağrılarına, Vətən həsrəti, əzab içində keçən yaşantılarına, sarsıntılarına heç nə məlhəm olmurdu, heç nə bu acıları onlara unutdura bilmirdi.
Axı balası gözləri qarşısında süngüyə keçən ana o ağrını necə unutsun?!
Axı atası gözləri qarşısında amansızca öldürülən oğul, qız qanlı səhnəni necə unutsun?!
Axı bütöv ailəsini, doğmalarını bir gündə itirənlər, qarın, soyuğun boranında əli, ayağı yalın vəziyyətdə donanlar bu faciəni necə unutsun?!

Ermənilərin elan edilməmiş münaqişə və müharibəsi nəticəsində Dağlıq Qarabağ ( Şuşa, Xankəndi, Xocalı, Əsgəran, Xocalı, Əsgəran, Xocavənd, Ağdərə, Hadrut və ətraf Laçın, Kəlbəcər, Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Qubadlı və Zəngilan rayonlarının ardıcıl işğalı ilə Azərbaycan Respublikası 20 faiz torpağını itirdi, 20 min insanı həlak oldu, 50 min insanı əlil oldu, 6 mindən çox vətəndaşı itgin düşdü, əsir-girov götürüldü...
Bu rəqəmləri yenidən xatırlamaq çox ağırdı, həddən çox. Adi rəqəmlər, adi hadisələr, adi yaşantılar, adi itgilər deyildi.
Əsirlərdən xəbər yox, itginlərdən səda yox,
şəhidlərin sayı çox... Bundan ağır əzab olarmı bir xalqa, millətə, dövlətə?!
Hətta ötən 30 ildə Ermənistan dəfələrlə atəşkəsi pozaraq neçə hərbçi və mülki vətəndaşımızın ölümünə səbəb oldu. Bunu da unutmarıq!
Amma bütün bu ağrılara sinə gərəcək gücümüz, milli şüur vəhdətimiz və birlikdə çalışmağımız, var olmağımız gərəkirdi ki, düşmənə qalib gəlib, işğal altında yad düşmən ayaqları altında tapdalanan torpaqlarımızı, təbiətimizi geri qaytaraq. Nə yaxşı ki, o şanlı tarix çox geciksə də özünü ötən il yetirdi. Özü də necə yetirdi. Artıq geriyə yol yox idi.
Nəhayət, şanlı 2020-ci il gəldi. Azərbaycan xalqının, dövlətinin öz tarixində dönüş yaradacaq, ondan alınanları geri qaytaracaq şanlı tarixi xalq olaraq yaşadıq və birliyimizlə bunu sübut etdik..
Ötən ilin sentyabrın 27-də
Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin cəbhədəki təxribatının qarşısını alan Azərbaycan Ordusu əks-hücumla bir neçə rayonu, yüzlərlə kənd və qəsəbəni, strateji yüksəkliyi düşməndən azad etdi. İşğaldan azad olunan şəhər və kəndlərimizə, qəsəbələrimizə üçrəngli bayrağımızın ucaldılması ilə nəticələnən 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan Ordusunun qələbəsi ilə başa çatdı. İşğalçı erməni silahlı birləşmələri ordumuzun dəfedilməz hücumu qarşısında tab gətirə bilməyərək xeyli itki verərək ilə geri çəkildi. Bununla yanaşı, düşmənin minlərlə canlı qüvvəsinin, hərbi texnikasının məhv edilməsi isə Azərbaycan Ordusunun müasir dünyanın müharibə tarixində şanlı qələbəsi idi. Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi Azərbaycan Ordusu qarşısında müqavimət göstərməyin faydasız olduğunu anlayaraq sonda kapitulyasiya sənədinə imza atmağa məcbur oldu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan 2020-ci il noyabrın 10-da bəyanat imzalandı. Və bu tarixi bəyanatla Azərbaycan digər işğal altında olan torpaqlarını da geri qaytarmağa nail oldu.
Şuşanın işğaldan azad olunması tarixi ilə 8 noyabr Zəfər tarixi günü qeydə alındı. Ancaq dekabrın 10-da qələbənin yekunu olaraq möhtəşəm Zəfər paradı keçirildi ki, 44 günlük müharibənin birliyi, əzmi, xalqın, ordunun gücü özünü bu paradda bir daha göstərdi.
Paradda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və xanımı Əminə Ərdoğan Zəfər paradında iştirak etdi ki, bu iştirak dünyaya türkün gücünün, qardaşlığının əbədi və daimi olacağına işarə idi.

Paradda 3000 nəfərdən artıq şəxsi heyətin, 150-dək hərbi texnikanın, o cümlədən silahlanmaya yeni qəbul edilmiş müasir hərbi texnikanın, raket və artilleriya qurğularının, hava hücumundan müdafiə sistemlərinin, eləcə də hərbi gəmi və katerlərin nümayişi oldu ki, bu tarixi anı izləmək hər bir ölkə vətəndaşında qürur hissi ilə yanaşı, qalib vətəndaşın, ordusunun haqqı, sahib olduğu gücü simasından oxunurdu.

Paradda, həmçinin Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun darmadağın etdiyi düşməndən ələ keçirdiyi hərbi qənimətlərin bir qismi də nümayiş olundu ki, bu qənimətlər ordumuzun gücünü ikiqat nümayiş etdirir, onun 30 ildə sahibləndiyi hərbi əzəmətini dünyaya bəyan etdi.
Paradda Türkiyə hərbçiləri də iştirak edirdi ki, bu da "bir millət iki dövlət " anlamının ən aydın açıqlaması idi. Türkiyə Respublikası 44 günlük müharibə dönəmində xalqımızı, dövlətimizi əsas dəstəkləyən 4 ölkədən ( Türkiyə, Pakistan, Ukrayna və İsrail) ən doğması, ən yaxını idi. Müharibənin ilk günündən son gününə qədər dayaq olub, eləcə də indi də öz dəstək və qardaşlığını əsirgəmir, hər zaman birliyini bəyan edir.
Hər iki ölkə daim çalışır ki, bu qardaşlıq, doğmalıq əbədi olsun!

Bəli, qalibiyyət yalnız güc, silahla deyil, həm də xalqın, qardaşlığın birliyindən, milli və şüur vəhdətinin əbədiliyindən doğur. Hər ikisi birlikdə böyük Qələbə və Qələbədən doğan əzəmətli Parad yaradır ki, doğma Azərbaycan möhtəşəm Qələbən əbədi, Paradın mübarək olsun!

Günel İsayeva
Taq.az