Ötən gün sosial şəbəkələr üzərindən yayılan bayrağa dair video insanlarda qıcıq yaratdı. Çoxu bunu həqarət, az qismi isə adi hadisə hesab etdi. "Cinayət deyil ki, bayraqdır da" deyənlərə cinayət onların fikrində insan qətli, körpə qətli ilə assosiasiya olunur. Ancaq anlamırlar ki, bayrağa həqarət etmək o bayrağın kimlik daşıyıcılarına edilən həqarətdir. Həqarət elə cinayətdir, daha ağır, daha kəskin. Keçək videoya.
1985- ci il təvəllüdlü Fuad İsmayılov adlı şəxs yol keçərkən dirəkdə dalğalanan Türkiyə Respublikasının dövlət bayrağını hədəfə almaq məqsədi ilə dirəkdən onu kəsir və istədiyinə nail olur. Bayraq yerə düşür. "Qəhrəman" bunu görcək yoluna davam edir. Ardınca gələn digər vətəndaş bayrağı yerdən götürüb ağaca qoyur. İki fərqli vətəndaşda fərqli mədəniyyət özünü göstərir. Biri bayrağı ayaqlar altına atmağa tələ qurarkən, digəri onu tapdalamağı milli kimliyinə, şəxsiyyət yetkinliyinə sıxışdırmır.
Videodan da açıq-aşkar görünür ki, bu təsadüfi deyil, elə bilərəkdən edilən həqarətdir.
Azərbaycanda fərqli millətlər, fərqli etniklər yaşayır. Hamı milli kimlik baxımından türk deyil, amma vətəndaş baxımından Azərbaycan Respublikasının vətəndaşıdır. Hər kəs bu dövlətin qoyduğu qanunlara tabedir və qayda pozan hər kəs qanun qarşısında cavabdeh olmalıdır.
Türkiyə Azərbaycanın qan, can, dilbir qardaşıdır, böyük qardaşı.
Çünki oxşar dilin, oxşar dinin, oxşar mədəniyyətin və oxşar adət-ənənənin daşıyıcılarıdırlar. Kimisi özünə doğma, kimisi özünə yad bilər. Bu onların hüququdur. Türkiyəni, türki sevmək məcburi deyil, amma bir dövlətin bayrağını təhqir etmək yolverilməzdir. Fərq etməz, istənilən ölkənin bayrağına həqarət doğru deyil, ən yalnış hərəkətdir. Çünki milli rəmzlərdən hesan olunan bayraq bir xalqın, bir dövlətin əsrlərdir tarixini, mədəniyyətini, milli kimliyini, şərəfini, ləyaqətini özündə əks etdirir. O bayraqda Vətən, torpaq uğrunda can verən şəhidlərin, şəxsiyyətlərin, o dövləti quranların, qoruyanların şərəfi, şərafətli, ləyaqəti var. İndi onu ayaqlar altına atıb tapdalamaqla həmin şərəfi, ləyaqəti, milli kimliyi alçaltmaqmı olar!?
Xeyr, olmaz! Qətiyyən olmaz. Bayraq kin, nifrin vasitəsi deyil, bayraq qisas mənbəyi deyil, bayraq hədəf vasitəsi olmamalı. Hansı ölkənin və hansı xalqın bayrağı olmağından asılı olmayaraq. Bayraq fonunda edilən hər cür həqarət və qisas cılız davranışdır. Türk xalqına nifrət içimizdəki düşmənlərin işi ola bilər. Türk birliyini, türk comərdliyini və türk kimliyini istəməyənlər şəxsi qərəz və tayfa kinini bu və ya digər formada həyata keçirməklə özünü "qəhrəman" sana bilər. Bayraq parçadan hazırlanmış müəyyən ölçüdə kəsilmiş simvoldur, rəmzdir. Nə dili var, nə də özünü müdafiə qabiliyyəti. Ancaq ona edilən xoş və mənfi davranışlar təmsil etdiyi xalqa, dövlətə qarşı olan münasibəti əks etdirir.
Eləcə də bu gənc həmin davranışı sərgilədi, kinini və nifrətini bütövlükdə xalqa, dövlətə qarşı ortalığa qoydu. İndi keçək bayrağın tarixinə və ona qarşı edilən həqarətə, eləcə də Türkiyə dövlətinin verdiyi hüquqi qiymətə.
Qırmızı zəmin üzərində ağ aypara və ulduzdan ibarət Türkiyə bayrağı ilk dəfə Osmanlı İmperiyası tərəfindən 1844-cü ildə qəbul olunub. Bayraq 29 may 1936-cı ildə 2994 nömrəli Türkiyə Bayrağı Qanunu ilə rəsmiləşdirilmiş və Türkiyənin dövlət bayrağı olaraq qəbul edilib. 22 sentyabr 1983-cü ildə isə 2893 nömrəli Türkiyə Bayrağı Qanunu ilə bayrağın ölçüləri müəyyənləşdirilərək müasir halını alıb.
25 yanvar 1985-ci ildə Türkiyə bayrağı ilə əlaqəli bir neçə yeni maddələr əlavə olunub ki, bu maddələrə görə Türkiyə bayrağı cırılmış, yamaqlı, çirkli, deşilmiş, qırışmış və ya solğun ola bilməz. Mənəvi dəyərlərə xələl gətirdiyi üçün bu kimi vəziyyətlərdən ehtiyatla çəkinmək lazımdır. Bununla yanaşı, rəsmi mərasimlər istisna olmaqla, Türkiyə bayrağı minbər, masa kimi yerlərə örtük kimi qoyula bilməz. Bir paltar şəklində geyilə bilməz, çantalar, torba və digər əşyalar bayraqdan hazırlana bilməz. Türkiyə Bayrağı Qanununun 8-ci maddəsinə görə, sözügedən müddəaları pozan şəxslər qanuni olaraq cəzalandırılır. Türkiyə bayrağı şəhidlərin, prezidentlərin, qazilərin, hakimlərin, müavinlərin, yüksək məhkəmə orqanlarının, hesab məhkəmələrinin, dövlət sənətçilərinin və polis məmurlarının cənazələrinin üzərinə örtülə bilər ancaq.
Bayraq türkün inanc mənbəyi, ümid yeri, son sığınacağıdır. Hətta Türkiyə bayrağında istifadə olunan hilal formasındaki ay İslam dinini təmsil edir və bəzilərinin cənnətin, Allahına olan inancının köhnə Türk inancı olduğuna inanırlar. Rəvayətə görə bayraqdakı qırmızı qan rəngidir və şəhidlərin tökülmüş qanını təmsil edir. Gecə yarısı isə qan üzərində əks olunan ay və ulduzlar Türkiyə bayrağını əmələ gətirir.
Bəli, türkün adı qədər bayrağı da əzəmətlidir. Və bir dövlət bayrağına edilən bu yalnış davranış sadəcə həqarətdir, xalqa, dövlətə bəslənən nifrətin bariz təzahürüdür.
Artıq Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yaydı ki, hadisəni törədən şəxs, Fuad İsmayılov polis tərəfindən aparılan əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində müəyyən edilərək saxlanılıb. İlkin izahatında təqsirləndirilən şəxs əməlini etiraf edib.
Hazırda faktla bağlı hüquq - mühafizə orqanlarında araşdırma aparılır. Ümid edirik, qanuni çərçivədə hadisəyə obyektiv qiymət verilər.
Türkiyə Azərbaycan Qardaşlıq İctimai Birliyi tərəfindən də bu hadisə xoşagəlməz hal olaraq qiymətləndirildi və üzv olan hər bir əməkdaş bunu yolverilməz bir davranış, ciddi hüquq pozuntusu kimi qələmə verdi. İctimai Birlik iki qardaş ölkənin sıx münasibətlərinin möhkəmləndirildiyi və daha da şaxələndirildiyi bir dönəmdə bu cür davranışların peyda olmasını da təsadüfi hesab etmir. Hər iki ölkə daxilində türk birliyinə, türk qardaşlığına zidd gedənlər, onu istəməyənlər ancaq bu cür "qisasla" etiraz edə bilər. Türk dünyası isə bu cür "etirazlara" hər zaman hazır olmalı və aidiyyəti qurumlar, vətəndaş mövqeyi baxımından hər kəs fikrini, etirazını bildirməli və hüquqi aspektdən lazımı addımı atılmalıdır.
Türkiyə Azərbaycan Qardaşlıq İctimai Birliyi də rəhbərlik daxil bütün kollektivi türk birliyi və qardaşlığı naminə hər cür təxribatlara etiraz edərək, "Yaşasın Türkiyə Azərbaycan Qardaşlığı Birliyi" deyirik.
Son fikrimizi Bəxtiyar Vahabzadənin bayrağa dair yazdığı şeirindən seçilmiş təsirli misraları ilə tamamlayırıq.
Üçrəngli bayrağın kölgəsində mən
Qaraca torpağı vətən görmüşəm.
Zəfər güllərini dövri-qədimdən
Bayraq işığında bitən görmüşəm.
Bayraq mənliyimdir, bayraq kimliyim,
Bayraq-öz yurduma öz hakimliyim.
Günel İsayeva